Του Paul Donovan*
Το παγκόσμιο εμπόριο αντιμετωπίζει αυξανόμενα εμπόδια. Το σύστημα που βασίζεται σε κανόνες έχει εξάλλου αποδυναμωθεί. Μετά τους δασμούς των ΗΠΑ, η ΕΕ π.χ. εξετάζει νέα μέτρα για να αποτρέψει τους καταναλωτές της από το να αγοράζουν κινεζικά εξαγωγικά προϊόντα. Αυτή δεν είναι μια νέα τάση. Ακόμα και πριν οι εμπορικοί πόλεμοι γίνουν «meme» (σ.σ. έχουν γίνει τόσο συνηθισμένοι που δεν προκαλούν πλέον την ίδια έκπληξη ή φόβο), οι ανεπτυγμένες οικονομίες «περιφερειοποιούσαν» ολοένα και περισσότερο τις εξαγωγές μεταποιημένων προϊόντων, μεταφέροντας δραστηριότητες, παραγωγή, επενδύσεις ή εφοδιαστικές αλυσίδες σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιφέρειες ή περιοχές.
Ο Καναδάς και το Μεξικό π.χ. κερδίζουν προοδευτικά ένα υψηλότερο μερίδιο στις εξαγωγές τους, προς την (τώρα μετονομασμένη) ομάδα NAFTA, ενώ το μερίδιο αγοράς επί των συνολικών μεταποιητικών εξαγωγών εντός της ΕΕ των 27 συν τους τρεις δορυφόρους της Νορβηγία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε, με το μερίδιο αντίστοιχα των εξαγωγών τους στον υπόλοιπο κόσμο να μειώνεται. Ακόμη και το ταραχώδες διαζύγιο του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ δεν έκανε μεγάλη ζημιά σε αυτήν την «περιφερειοποίηση».
Που οδηγούμαστε λοιπόν, η παγκοσμιοποίηση εξαφανίζεται, για να αντικατασταθεί από αποκλειστικές, περιφερειακές λέσχες; Όχι ακριβώς. Το συνολικό εμπόριο δεν ακολουθεί απαραίτητα μια «πορεία περιφερειοποίησης». Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελβετία περιορίζουν τις συνολικές εμπορικές συναλλαγές τους προς την Ευρώπη όπως και ο Καναδάς με τις χώρες NAFTA. Ενώ λοιπόν η μεταποίηση μπορεί να καθίσταται πιο «περιφερειακή», πολλές υπηρεσίες και αγαθά όμως παραμένουν παγκόσμια.
*Ο Paul Donovan, είναι επικεφαλής οικονομολόγος της UBS AG