ΗΠΑ: Κλιμακώνεται η μάχη των δασμών

Πρόστιμο στην Google και  επιβολή  δασμών των ΗΠΑ σε προϊόντα ΕΕ και άλλων 60 χωρών

Ο Donald Trump απείλησε την Ευρωπαϊκή Ένωση με πρόσθετους και «σημαντικούς» δασμούς, αφότου οι Βρυξέλλες επέβαλαν μια σειρά από υψηλά πρόστιμα σε αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι «στοχεύουν άμεσα» αρκετές αμερικανικές εταιρείες, όπως η Apple, η Meta Platforms, η Amazon και η Google, γράφοντας σε μια ανάρτηση στο Truth Social: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεν είναι ‘κουμπαράς’ για την Ευρώπη, ούτε θα επιτρέψουμε να είναι!». Η  Google τιμωρήθηκε με πρόστιμο 890 εκατομμυρίων ευρώ από την Ε.Ε., αφού διαπιστώθηκε ότι οι υπηρεσίες αναζήτησης και app store της παραβίαζαν τους νόμους περί ανταγωνισμού στο διαδίκτυο. Πέρυσι, η Apple και η Meta, ιδιοκτήτρια του Facebook και του Instagram, τιμωρήθηκαν επίσης με πρόστιμο. Ο Trump ισχυρίστηκε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν «άμεσα» έρευνα για την πρακτική της Ε.Ε. να «’ΛΗΣΤΕΥΕΙ’ αμερικανικές εταιρείες και, κατ΄ επέκταση, τον Αμερικανό φορολογούμενο», και είπε ότι η Ε.Ε. θα «πληρώσει ένα πολύ μεγάλο τίμημα» για τις πράξεις της.

Επιβολή εισαγωγικών δασμών των ΗΠΑ 

 Αυτό συνέβη μόλις μια μέρα αφότου η κυβέρνηση Trump επέβαλε έναν ευρύ γύρο δασμών σε περισσότερες από 60 χώρες. Σε ειδικό σημείωμά της,  η ελληνική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον,  εκτιμά πως κατ’ αρχήν ότι η ανακοίνωση των νέων δασμών βάσει του άρθρου 301 FL είναι θετική εξέλιξη για τα ελληνικά προϊόντα, καθώς καθορίζεται σε 10%, ενώ έως τώρα ήταν 10% + δασμός MFN. Ωστόσο, η επιβολή προστίμου στην Google, σε συνδυασμό με την εξελίξει Έρευνα βάσει του Άρθρου 301 για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προκαλούν αβεβαιότητα για την συνέχεια, παρ’ όλο που βάσει του Turnberry Agreement μεταξύ ΕΕ – ΗΠΑ που υπεγράφη στις 27/7/2025, και της Κοινής Δήλωσης που ακολούθησε τον Αύγουστο 2025, ο ανώτατος δασμός επί των προϊόντων ΕΕ δεν μπορεί να υπερβαίνει το 15%.

Όσον αφορά τους νέους δασμούς το σημείωμα της ελληνικής πρεσβείας αναφέρει τα εξής:

Ειδικότερα, στις 23/7 εξέπνευσε η ισχύς του καθεστώτος εισαγωγικών δασμών, διαρκείας 150 ημερών, που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ στις 4/3/2026, με αιτιολογική βάση τον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (Άρθρο 122 – IEEPA). Με εκείνο το καθεστώς, οι δασμοί επί εισαγωγών από την Ελλάδα και την λοιπή ΕΕ ανέρχονταν σε 10% + δασμό MFN (Ρήτρα Πλέον Ευνοουμένου Κράτους).

Με την λήξη αυτού του καθεστώτος, αυθημερόν (23/7), το US Trade Representative (USTR) ανακοίνωσε την επιβολή νέου πλαισίου δασμών, ως αποτέλεσμα της Έρευνας που διεξήχθη βάσει του «Άρθρου 301 – Δασμοί Αναγκαστικής Εργασίας (FL)». Η Έρευνα αφορούσε στις οικονομίες 60 χωρών και ξεκίνησε στις 12 Μαρτίου 2026. Τα ευρήματά της και οι προκαταρκτικές αποφάσεις δημοσιεύθηκαν στις 2 Ιουνίου 2026.

Βάσει των ευρημάτων, η αμερικανική κυβέρνηση θέσπισε ένα νέο παγκόσμιο δασμολογικό καθεστώς,  με άμεση ισχύ, που καλύπτει την συντριπτική πλειοψηφία των εισαγωγών από τις ΗΠΑ.

Το νέο δασμολογικό καθεστώς εφαρμόζεται ως εξής:

1. Συνολικός δασμός 10% Άρθρου 301 FL για τα προϊόντα προέλευσης ΕΕ και Ταϊβάν. Eάν ο δασμός MFN είναι κάτω του 10%, τότε εφαρμόζεται ο δασμός 10% Άρθρου 301 FL. Eάν ο δασμός MFN είναι άνω του 10%, τότε εφαρμόζεται αυτός.
2. Συνολικός δασμός 12,5% του άρθρου 301 FL για τα προϊόντα προέλευσης Ιαπωνίας, Κορέας και Ελβετίας. Eάν ο δασμός MFN είναι κάτω του 12,5%, τότε εφαρμόζεται ο δασμός 12,5% Άρθρου 301 FL. Eάν ο δασμός MFN είναι άνω του 12,5%, τότε εφαρμόζεται αυτός.
3. Πρόσθετος δασμός κατ’ αξίαν 10% του άρθρου 301 FL (10% + MFN) για τα προϊόντα καταγωγής Αργεντινής, Μπαγκλαντές, Καμπότζης, Καναδά, Ισημερινού, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, Ονδούρα, Ινδία, Ινδονησία, Ιορδανία, Μαλαισία, Μεξικό, Πακιστάν, Σρι Λάνκα, Τρινιντάντ και Τομπάγκο και Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτές οι οικονομίες λαμβάνουν ευνοϊκότερη μεταχείριση, καθώς είτε έχουν σε ισχύ απαγόρευση καταναγκαστικής εργασίας, είτε έχουν δεσμευθεί να την επιβάλουν είτε έχουν επιβάλει μερικό καθεστώς προς τούτο. Για το Μπαγκλαντές, την Καμπότζη, την Ινδονησία και τη Μαλαισία, η USTR θα θεσπίσει μια ειδική δασμολογική ποσόστωση για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα σε μεταγενέστερο στάδιο, ανάλογα με το επίπεδο εισαγωγών αμερικανικού βαμβακιού σε αυτές τις χώρες, αντικαθιστώντας τον δασμό 10% για τα εν λόγω προϊόντα.
4. Δασμός κατ’ αξίαν 12,5% του άρθρου 301 FL (12,5% + MFN) για τα υπόλοιπα 38 κράτη που ήταν αντικείμενο της Έρευνας.

Οι δασμοί του Άρθρου 301 θα ισχύουν για όλα τα προϊόντα, με την επιφύλαξη ορισμένων εξαιρέσεων:

1. Εξαιρούνται ρητά τα μη διαθέσιμα ή κρίσιμα εισαγόμενα αγαθά, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, των κρίσιμων ορυκτών, των αγροδιατροφικών προϊόντων, ορισμένων φαρμακευτικών συστατικών ή αεροσκαφών, για όλες τις χώρες που καλύπτονται από τους δασμούς του άρθρου 301 FL.
2. Οι ΗΠΑ παρέχουν εξαιρέσεις ανά χώρα για την ΕΕ, καθώς και εξής χώρες: Αργεντινή, Μπαγκλαντές, Καμπότζη, Ισημερινός, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, Ινδονησία, Ιορδανία, Μαλαισία, Ελβετία, Ταϊβάν. Η.Β. Δεν χορηγούνται εξαιρέσεις για την Ιαπωνία και την Κορέα. Οι εξαιρέσεις που αφορούν την ΕΕ, αναφέρονται στα Παραρτήματα Ι και ΙΙ (Parts A, C) της Απόφασης του USTR.

Σε ό,τι αφορά τα προϊόντα ελληνικού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνονται στα ανωτέρω Παραρτήματα και εξαιρούνται των δασμών, θα επανέλθουμε με νεώτερο έγγραφό μας, μετά από αναλυτική σύγκριση των Παραρτημάτων και των δασμολογικών κλάσεων των ελληνικών εξαγωγών στις ΗΠΑ.

3. Για τα προϊόντα που υπόκεινται σε ισχύοντες δασμούς βάσει του άρθρου 232 (όπως προϊόντα σιδήρου, αλουμινίου, χαλκού και παράγωγα αυτών), αυτοί δεν σωρεύονται με τον δασμό του άρθρου 301 FL και συνεχίζουν να ισχύουν ως έχουν.
4. Ο δασμός βάσει του άρθρου 301 FL δεν θα ισχύει για τον Καναδά και το Μεξικό, για τα προϊόντα που επωφελούνται από προτιμήσεις βάσει της USMCA.
5. Ο δασμός του άρθρου 301 δεν θα ισχύει, επίσης, για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης που υπόκεινται στην Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου (FTA) ΗΠΑ – Κεντρικής Αμερικής.

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την ΕΕ:

1. Τηρώντας την δέσμευση των ΗΠΑ στην πολιτική Συμφωνία της 27ης Ιουλίου 2025 και την επακόλουθη Κοινή Δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ, οι ΗΠΑ επιβάλλουν έναν ενιαίο δασμό 10% στα προϊόντα καταγωγής ΕΕ. Αυτό βρίσκεται εντός του ορίου του μέγιστου δασμολογικού ανώτατου ορίου του 15%. Συνεπώς, τα προϊόντα της ΕΕ θα υπόκεινται σε δασμολογικό ανώτατο όριο 10%, εκτός εάν το επίπεδο του δασμού MFN είναι υψηλότερο από 10%, οπότε θα υπερισχύσει το επίπεδο του δασμού MFN.
2. Οι ΗΠΑ επαναφέρουν όλες τις ειδικές για την ΕΕ εξαιρέσεις, οι οποίες ίσχυαν πριν από τις 24 Φεβρουαρίου και όπως ορίζονται στην κοινή δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ. Αυτό περιλαμβάνει για παράδειγμα τον φελλό κσι τους πολύτιμους λίθους (βλ. παράρτημα II μέρος Γ της Ανακοίνωσης Δράσης).

Ωστόσο, θα πρέπει να συνεκτιμηθούν τα εξής:

Α)             O δασμός του άρθρου 301 FL σχετικά με την καταναγκαστική εργασία, που ανακοινώθηκε στις 23/7, δεν σχετίζεται κατ’ αρχήν με το αποτέλεσμα της Έρευνας, βάσει του άρθρου 301 σχετικά με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η οποία είναι σε εξέλιξη. Σε περίπτωση που οι ΗΠΑ ανακοινώσουν νέα δασμολογική επανόρθωση ως αποτέλεσμα της Έρευνας για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, οι ΗΠΑ δυνητικά θα μπορούσαν να επιλέξουν να την προσθέσουν στον δασμό του άρθρου 301 FL που ισχύει για την ΕΕ.

Β)             Συνεπεία της  επιβολής (στις 23/7)προστίμου στην αμερικανική Google από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Πρόεδρος Τραμπ προχώρησε σε ανάρτηση στο ιδιοκτησίας του μέσο κοινωνικής δικτύωσης Truth Social, με την οποία επικρίνει σφοδρά την ΕΕ, θεωρεί την επιβολή του προστίμου ως άδικη πράξη και απειλεί με βαριά τιμωρία της ΕΕ.