Η έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες. Φωτογραφία αρχείου, 2022

Επιβράδυνση της ανάπτυξης παραμένοντας όμως πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, μετά και το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και παράταση του κύματος ακρίβειας ως αποτέλεσμα του υψηλού ενεργειακού κόστους αναμένει  στο πλαίσιο των φθινοπωρινών της της προβλέψεων η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα. Ειδικότερα εκτιμά τα εξής:

Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026, καθώς η απότομη άνοδος των τιμών της ενέργειας μειώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης. Οι επενδύσεις, ωστόσο, αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, χάρη στην απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ. Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω, περίπου στο 1,5% το 2027 και το 2028, καθώς σταδιακά ολοκληρώνεται η υλοποίηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ). Λόγω της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και να υποχωρήσει σταδιακά στο 2,4% έως το 2028. Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί στο 7,7% το 2028, με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με το παρελθόν. Η Ελλάδα προβλέπεται να συνεχίσει να καταγράφει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία θα περιοριστούν σταδιακά κατά την περίοδο των προβλέψεων, καθώς συνεχίζεται η εφαρμογή επεκτατικών μέτρων. Ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει σε πτωτική πορεία, υποχωρώντας στο 126,6% στο τέλος του 2028.

Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ επιβραδύνεται και παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ

Το πρώτο εξάμηνο του 2026 η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, με κινητήρια δύναμη τη γενικευμένη αύξηση της εγχώριας ζήτησης.

Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή το δεύτερο εξάμηνο του 2026, χάρη στην εισροή ευρωπαϊκών κονδυλίων σε επίπεδα ρεκόρ μέσω του ΜΑΑ. Ωστόσο, η άνοδος των τιμών της ενέργειας αναμένεται να επιβαρύνει την κατανάλωση των νοικοκυριών. Τα πρόσφατα μέτρα ενεργειακής στήριξης, καθώς και οι μειώσεις της φορολογικής και ασφαλιστικής επιβάρυνσης της εργασίας που θεσπίστηκαν το 2026 και έχουν προγραμματιστεί για το 2027, μετριάζουν την επίπτωση αυτή. Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό ισοζύγιο στηρίζεται στις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων και στη διεύρυνση της διαφοράς τιμών μεταξύ αυτών των προϊόντων και του αργού πετρελαίου (crack spread). Η εξέλιξη αυτή βελτιώνει τους όρους εμπορίου και αυξάνει τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ το 2026.

Μετά το 2026, το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και η σταδιακή ολοκλήρωση του ΜΑΑ αναμένεται να περιορίσουν τις επενδύσεις. Συνολικά, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει περίπου στο 1,8% το 2026 και στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028, πλησιάζοντας τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.

Η ανεργία συνεχίζει να υποχωρεί

Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται στις αρχές του 2026, με το ποσοστό ανεργίας να υποχωρεί στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο. Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης, στο 4,3%, παραμένοντας το υψηλότερο στην ΕΕ. Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας παρέμειναν υψηλά, ένδειξη στενότητας στην αγορά εργασίας, ιδίως στον τουρισμό. Η απασχόληση αναμένεται να αυξηθεί με ήπιο ρυθμό, λόγω διαρθρωτικών εμποδίων, όπως οι ελλείψεις δεξιοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, καθώς και λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 7,7% έως το 2028. Ο ρυθμός αύξησης των μισθών αναμένεται να επιβραδυνθεί κατά την περίοδο των προβλέψεων, καθώς θα εξασθενεί η πληθωριστική διαταραχή.

Η απότομη άνοδος των τιμών της ενέργειας καθορίζει την πορεία του πληθωρισμού

Η ενεργειακή κρίση πυροδότησε άνοδο του πληθωρισμού, ο οποίος διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026. Σε συνθήκες ισχυρής ζήτησης και στενότητας στην αγορά εργασίας, η άνοδος των τιμών της ενέργειας αναμένεται να μετακυλιστεί στις τιμές των μη ενεργειακών αγαθών και των υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα το 2027. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και στη συνέχεια να υποχωρήσει στο 3,2% το 2027. Το 2028 προβλέπεται περαιτέρω αποκλιμάκωσή του στο 2,4%, καθώς θα εξασθενεί η επίδραση των απότομων μεταβολών στις τιμές της ενέργειας και θα μετριάζεται η εγχώρια ζήτηση.

Τα δημοσιονομικά πλεονάσματα περιορίζονται εν μέσω επεκτατικών μέτρων

Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από το 2,0% του ΑΕΠ το 2025 στο 0,9% του ΑΕΠ το 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να υποχωρεί από το 5,1% στο 4,1% του ΑΕΠ. Η μείωση του συνολικού πλεονάσματος αντανακλά τον αντίκτυπο των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων, ο οποίος αντισταθμίζεται εν μέρει από τη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των εσόδων. Τα δημοσιονομικά μέτρα, εξαιρουμένης της ενεργειακής στήριξης, αναμένεται να έχουν πρόσθετο κόστος για τον προϋπολογισμό περίπου 0,8% του ΑΕΠ το 2026. Περιλαμβάνουν κυρίως μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, αυξήσεις στους μισθούς του δημόσιου τομέα και ενισχυμένη στήριξη για τους συνταξιούχους και τα άτομα με αναπηρία. Τα μέτρα στήριξης για τον περιορισμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ανέρχονται στο 0,3% του ΑΕΠ το 2026. Η πρόβλεψη στηρίζεται στην παραδοχή ότι τα περισσότερα από αυτά θα πάψουν να ισχύουν το 2027.

Το 2027 το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να μειωθεί στο 3,7% του ΑΕΠ. Τα δημοσιονομικά μέτρα εκτιμάται ότι θα έχουν πρόσθετο καθαρό κόστος για τον προϋπολογισμό περίπου 0,6% του ΑΕΠ. Περιλαμβάνουν περαιτέρω αυξήσεις στις αποδοχές του δημόσιου τομέα, χριστουγεννιάτικη παροχή ύψους 500 ευρώ για τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα και μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Πρόσθετο κόστος προκύπτει από τις φοροελαφρύνσεις για τις πολύτεκνες οικογένειες, τους αγρότες και τους αυτοαπασχολουμένους, καθώς και από τη μείωση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Στην πρόβλεψη περιλαμβάνεται επίσης επιδότηση 95 εκατ. ευρώ προς τον μεταποιητικό τομέα για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026. Οι επιπτώσεις αυτές αναμένεται να αντισταθμιστούν εν μέρει από τις ευνοϊκές εξελίξεις στα έσοδα, στις οποίες περιλαμβάνονται τα πρόσθετα έσοδα από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους και από άλλα μέτρα μικρότερης κλίμακας για την αύξηση των εσόδων.

Το 2028 το συνολικό πλεόνασμα προβλέπεται να περιοριστεί περαιτέρω στο 0,2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα υποχωρεί στο 3,4%. Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν περαιτέρω καθαρό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της επίδρασης που θα έχει η εφαρμογή σε ολόκληρο το έτος μέτρων που είχαν ήδη θεσπιστεί, ενώ οι δαπάνες για τόκους αναμένεται να αυξηθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ.

Το χρέος της γενικής κυβέρνησης υποχώρησε στο 140,8% του ΑΕΠ έως τον Ιούνιο του 2026, σχεδόν 50 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το ανώτατο επίπεδο που είχε καταγραφεί το 2018, πριν από την πανδημία COVID-19. Ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 126,6% έως το 2028, χάρη στην ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τη χρήση ταμειακών διαθεσίμων για την αποπληρωμή του χρέους.

Ντομπρόβσκις: Η Ελλάδα δεν θα έχει πλέον το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ το 2026

Η Ελλάδα αναμένεται να πάψει να είναι, ήδη από το 2026, η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, στην ΕΕ, δήλωσε σήμερα ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, παρουσιάζοντας τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο Β. Ντομπρόβσκις υπογράμμισε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος μειώνεται με ταχείς ρυθμούς, χάρη στη διατήρηση υψηλών δημοσιονομικών πλεονασμάτων. «Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι μια χώρα με υψηλό δημόσιο χρέος, επομένως είναι σημαντικό να συνεχίσει στην ίδια κατεύθυνση», επισήμανε, προσθέτοντας ότι η χώρα έχει καταγράψει πολύ ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις τα προηγούμενα χρόνια, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν και τα επόμενα. Αναφερόμενος στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, ο επίτροπος τις χαρακτήρισε «θετικές», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Ερωτηθείς για τις επιπτώσεις από την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και τον τρόπο με τον οποίο θα διατηρηθεί η δυναμική των δημόσιων επενδύσεων, ο Β. Ντομπρόβσκις σημείωσε ότι η Κομισιόν αναμένει μεγαλύτερη συμβολή των πόρων της πολιτικής συνοχής και των διαρθρωτικών ταμείων, τόσο το 2026 όσο και τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, εξήγησε ότι ορισμένα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης θα συνεχίσουν να είναι διαθέσιμα στην οικονομία μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, συμβάλλοντας στον περιορισμό των επιπτώσεων από τη σταδιακή ολοκλήρωση του μηχανισμού.

Ο επίτροπος αναφέρθηκε επίσης στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, που θα τεθεί σε ισχύ από το 2028, επισημαίνοντας ότι η Επιτροπή έχει προτείνει τη δημιουργία εθνικών χρηματοδοτικών κονδυλίων, στη βάση εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης.

 

Eurostat: Σχεδόν ένας στους επτά Έλληνες σε συνθήκες στέρησης

Στην τρίτη χειρότερη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται η Ελλάδα ως προς τη σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025. Το 14,9% του πληθυσμού της χώρας αδυνατεί να καλύψει βασικές υλικές και κοινωνικές ανάγκες, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 6,3%.

Χειρότερη εικόνα εμφανίζουν μόνο η Ρουμανία, με ποσοστό 16,8%, και η Βουλγαρία, με 15%. Πρόκειται για τις τρεις μοναδικές χώρες της Ε.Ε. στις οποίες η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ξεπερνά το 10% του πληθυσμού.

Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Σλοβενία (1,9%), την Κροατία και την Πολωνία (2%) και την Κύπρο (2,2%), αποτυπώνοντας τις μεγάλες αποκλίσεις στις συνθήκες διαβίωσης μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

Τρεις ελληνικές περιφέρειες στις πλέον επιβαρυμένες της Ευρώπης

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς τρεις ελληνικές περιφέρειες συγκαταλέγονται στις 13 της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα υψηλότερα ποσοστά σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης. Πρόκειται για την Κεντρική Μακεδονία, τα Ιόνια Νησιά και την Πελοπόννησο, όπου τα σχετικά ποσοστά εντάσσονται στο εύρος 16,8% έως 27,2%. Συνολικά, οι 13 περιφέρειες με τις δυσμενέστερες επιδόσεις βρίσκονται κυρίως στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη: πέντε στη Ρουμανία, τέσσερις στη Βουλγαρία, τρεις στην Ελλάδα και μία στη Γαλλία, στη Γαλλική Γουιάνα. Την υψηλότερη τιμή στην Ε.Ε. καταγράφει η περιφέρεια Sud-Est της Ρουμανίας, όπου το 27,2% του πληθυσμού αντιμετωπίζει σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση.

Σημαντικές είναι και οι ανισότητες στο εσωτερικό της Ελλάδας. Η διαφορά μεταξύ της περιφέρειας με το υψηλότερο και εκείνης με το χαμηλότερο ποσοστό φτάνει τις 16,1 ποσοστιαίες μονάδες, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ εκείνων με τις μεγαλύτερες περιφερειακές αποκλίσεις στην Ευρώπη. Μεγαλύτερη διαφορά καταγράφεται στη Ρουμανία, στις 20,8 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στη Γαλλία η απόκλιση είναι αντίστοιχη με της Ελλάδας, στις 16,1 μονάδες.

 

Προσθήκη του MarketsReport.gr στην Google