Η μεγάλη επιστροφή των χρηματικών διανομών προς τους μετόχους
Χρονιά ρεκόρ ήταν για τα μεγέθη των εισαγμένων επιχειρήσεων το 2025, καθώς τόσο τα λειτουργικά κέρδη (16,02 δις. ευρώ, +3,8%) όσο και τα καθαρά μετά από τους φόρους κέρδη (12,1 δις. ευρώ, +4,4%) σημείωσαν με ατμομηχανή τις τράπεζες (5,5 δις. ευρώ, +15,4%). Την ίδια ώρα, με βάση συγκρίσιμα στοιχεία (ισολογισμοί με ΔΛΠ), σε ιστορικά υψηλά κινείται και το ποσοστό των εισηγμένων (84%) που παρουσίασαν κερδοφόρους ισολογισμούς, με το 70% εξ αυτών μάλιστα να σημειώνουν και αύξηση της κερδοφορίας τους.
Οι συνολικές χρηματικές διανομές προς τους μετόχους (μερίσματα, προμερίσματα, επιστροφές κεφαλαίου, μερίσματα παρελθουσών χρήσεων) ανήλθαν σε 6,2 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό των προ κρίσης επιπέδων των €5,4 δισ. το 2007, με τις εταιρείες όμως τότε που «σκέφτηκαν» τις τσέπες των μετόχων τους (συμπεριλαμβανομένων και των τραπεζών) να είναι πολλαπλάσιες (189 εισηγμένες). Η μέση μερισματική απόδοση των μετοχών στο ΧΑ κινείται σήμερα στο 4,4%, την ώρα που οι λογαριασμοί ταμιευτηρίου (αν εξαιρεθεί και ο πληθωρισμός) αφαιρούν ουσιαστικά εισόδημα από τους καταθέτες.
Υπενθυμίζεται πως τα μερίσματα είχαν καταρρεύσει μετά την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση και την ελληνική χρεοκοπία, καθώς το 2013, μόλις 38 εισηγμένες μοίρασαν μερίσματα συνολικού ύψους μόλις 600 εκατ. ευρώ, που είναι και το αρνητικό ρεκόρ της περιόδου. Κατά τη 10ετία της κρίσης, εξάλλου, η ύπαρξη υπολογίσιμου ταμείου στο τέλος κάθε περιόδου ήταν σημαντικότερη ακόμα και από την κερδοφορία της επιχείρησης, καθώς οι συνθήκες ρευστότητας ήταν ιδιαίτερα απαιτητικές, παρατηρούσαν αναλυτές της αγοράς, ενώ οι επενδύσεις και διαπραγματευτική ικανότητα είχαν ως σημείο αναφοράς τη δύναμη των μετρητών στο ταμείο των επιχειρήσεων.
Μετά το 2019 η πολιτική των διοικήσεων έδειξε να αλλάζει και να γίνεται πιο ανοικτή στην αύξηση του ύψους του μερίσματος επί των καθαρών κερδών. Εκείνη τη χρονιά 42 εισηγμένες μοίρασαν σε μερίσματα 2,3 δισ. ευρώ. Η χαμηλότερη φορολογία, η εξαίρεση από την εισφορά αλληλεγγύης, τα μηδενικά επιτόκια ταμιευτηρίου και η σημαντικά αυξημένη κερδοφορία πολλών επιχειρήσεων ενίσχυσαν τα κίνητρα των διοικήσεων των εισηγμένων για να μοιράσουν ρευστότητα στους μετόχους τους, με αποτέλεσμα και οι μερισματικές αποδόσεις να αποκτήσουν νόημα και να συγκινήσουν μέρος των επενδυτών που έλκονται από τα διανεμόμενα κέρδη.
Οι αναλύσεις δείχνουν ότι τα μερίσματα μπορούν να συμβάλουν στη σταθεροποίηση ενός χαρτοφυλακίου για δύο λόγους. Πρώτον, οι εταιρείες με υψηλά μερίσματα συνήθως ακολουθούν μακροπρόθεσμες στρατηγικές και, δεύτερον, τα χαρτοφυλάκια που αποτελούνται από εταιρείες με υψηλότερα ποσοστά διανομής τείνουν να είναι λιγότερο ευμετάβλητα από τα χαρτοφυλάκια που αποτελούνται από εταιρείες με χαμηλότερα ποσοστά διανομής. Η ετήσια μελέτη μας έχει δείξει επανειλημμένα ότι οι εταιρείες σπάνια μειώνουν τα μερίσματα. Προτιμούν να τα αυξάνουν ή τουλάχιστον να τα διατηρούν αμετάβλητα αποτέλεσμα.
