Τα τελευταία χρόνια, στις εκθέσεις επίσημων οργανισμών για την ελληνική οικονομία, τέσσερις λέξεις αναφέρονται κατά επανάληψη. Η λέξη «ικανοποιητικός», για να περιγράψει τον πραγματικό ρυθμό μεγέθυνσης της Ελλάδας· η λέξη «ανθεκτική», για να χαρακτηρίσει την επίδοση της ελληνικής οικονομίας εν μέσω ενός δυσμενούς διεθνούς περιβάλλοντος· η λέξη «υπεραπόδοση», για να αποτυπώσει τον υψηλότερο ρυθμό μεγέθυνσης της Ελλάδας έναντι της Ευρωζώνης· και, τέλος, η λέξη «προκλήσεις», για να περιγράψει κυρίως τις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά παρέμειναν εμφανή και κατά την περίοδο Ιαν-Μαρ του 2026.
Παρά τον πόλεμο στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και την αύξηση των τιμών της ενέργειας, η ελληνική οικονομία διατήρησε την ανθεκτικότητά της, καταγράφοντας έναν ικανοποιητικό ρυθμό μεγέθυνσης, 2,0% σε ετήσια βάση, από 2,3% το δ’ τρίμηνο του 2025, ενώ υπεραπέδωσε για άλλο ένα τρίμηνο έναντι της Ευρωζώνης (0,3%).
Βάσει της προσέγγισης της δαπάνης, οι επενδύσεις παγίων είχαν μακράν την υψηλότερη συνεισφορά στην ανάπτυξη της οικονομίας, ακολουθούμενες από τη συνιστώσα των εξαγωγών, ενώ υπό το πρίσμα της παραγωγής, ξεχώρισαν θετικά οι κλάδοι της βιομηχανίας, των κατασκευών και διάφορων επαγγελματικών υπηρεσιών. Εντούτοις, το πραγματικό ΑΕΠ στην Ελλάδα παραμένει αρκετά χαμηλότερο, κατά 13,8%, σε σύγκριση με την κορυφή του β’ τριμήνου του 2007.
Δεδομένου ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή εκδηλώθηκε κυρίως κατά τις τελευταίες εβδομάδες του α’ τριμήνου του 2026, καθώς και ότι απαιτείται χρόνος για την πλήρη μετάδοσή του σοκ στην οικονομία, οι επιπτώσεις του πολέμου αναμένεται να αποτυπωθούν εντονότερα στους δείκτες του β’ τριμήνου του 2026. Επιπρόσθετα, όσο τα εμπόλεμα κράτη δεν καταλήγουν σε μια οριστική και αξιόπιστη συνθήκη ειρήνευσης, τόσο ενισχύονται οι κίνδυνοι για επιπτώσεις στην οικονομία και το β’ εξάμηνο του 2026. Όπως έχουμε αναφέρει και στα προηγούμενα δελτία, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στο ενεργειακό μείγμα της χώρας μέσω αύξησης του μεριδίου των ΑΠΕ, η εξάρτηση της Ελλάδας (και της ΕΕ-27) σε εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα εξακολουθεί να παραμένει υψηλή.
Οι προκλήσεις
Συμπερασματικά, η αναπτυξιακή υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης συνεχίζεται, με τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας από το ΤΑΑ. Για την αποφυγή απότομης μείωσης των επενδύσεων μετά το τέλος του ΤΑΑ (cliff effect), είναι επιτακτική ανάγκη η προσέλκυση περισσότερων και ποιοτικότερων ιδιωτικών επενδύσεων μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Επιπλέον, το στασιμοπληθωριστικό σοκ στην Ευρωζώνη από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί καθοδικό κίνδυνο για τα επόμενα τρίμηνα. Πιο μακροπρόθεσμα, και με δεδομένη τη σταδιακή εξάντληση της δεξαμενής της διαθέσιμης εργασίας, η διατήρηση ικανοποιητικών ρυθμών ανάπτυξης για τα επόμενα έτη θα απαιτήσει την τόνωση της -ισχνής προς ώρας- αύξησης της παραγωγικότητας. Τέλος, η ελλειμματικότητα του εξωτερικού ισοζυγίου έχει προσλάβει χαρακτήρα χρόνιου προβλήματος και θα απαιτήσει πιο συστηματική δράση.
*Επικεφαλής Οικονομολόγος Ομίλου Eurobank
