Της Farida Dowidar*
Στις 4 Ιουλίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα γιορτάσουν τα 250 χρόνια από την ίδρυσή τους. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δυόμισι αιώνων, η αμερικανική κοινωνία έχει μεταμορφωθεί ριζικά, από μια αγροτική δημοκρατία αποτελούμενη από 13 αποικίες στη σύγχρονη αστικοποιημένη, πολυπολιτισμική και οικονομική υπερδύναμη που γνωρίζουμε σήμερα.
Με αφορμή αυτή την ιστορική επέτειο, εξετάσαμε πώς εξελίχθηκε δημογραφικά η χώρα από τον τελευταίο μεγάλο σταθμό της ιστορίας της, τον εορτασμό των 200 ετών ανεξαρτησίας (Bicentennial).
Μία από τις πιο εντυπωσιακές εξελίξεις από το 1976 μέχρι σήμερα είναι η ολοένα και μεγαλύτερη εθνοτική και φυλετική πολυμορφία του αμερικανικού πληθυσμού. Όπως δείχνει το γράφημά μας, οι Ισπανόφωνοι (Hispanic) αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού, ποσοστό που είναι υπερτετραπλάσιο σε σχέση με πριν από μισό αιώνα. Παράλληλα, ο πληθυσμός των Ασιατικής καταγωγής Αμερικανών αυξήθηκε από λιγότερο από 1% στην απογραφή του 1970 σε περίπου 6% το 2024.
Το 1970, μόλις το 4,7% του πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών είχε γεννηθεί στο εξωτερικό, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί στην ιστορία της χώρας. Η εικόνα αυτή αποτελούσε συνέπεια του Μεταναστευτικού Νόμου του 1924, ο οποίος περιόρισε σημαντικά τη μετανάστευση από όλες σχεδόν τις περιοχές του κόσμου, με εξαίρεση το δυτικό ημισφαίριο. Ο συγκεκριμένος νόμος, μαζί με άλλες περιοριστικές μεταναστευτικές διατάξεις, παρέμεινε σε ισχύ μέχρι το 1965, όταν καταργήθηκε.
Επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν δεχθεί σχετικά περιορισμένες μεταναστευτικές ροές κατά τις τέσσερις προηγούμενες δεκαετίες, η δημογραφική σύνθεση που αποτύπωνε η απογραφή της δεκαετίας του 1970 αντανακλούσε ουσιαστικά μια περίοδο δημογραφικής στασιμότητας.
Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των μη ισπανόφωνων λευκών Αμερικανών μειώθηκε από περίπου 83% στο 56% του πληθυσμού. Η μείωση αυτή, σχεδόν 30 ποσοστιαίων μονάδων, αντικατοπτρίζει μισό αιώνα συνεχούς μετανάστευσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, την αύξηση των εθνοτικών μειονοτήτων, αλλά και τη γήρανση του πληθυσμού και τη μείωση της γεννητικότητας. Ως αποτέλεσμα, μεταξύ των μη ισπανόφωνων λευκών Αμερικανών οι θάνατοι πλέον υπερβαίνουν τις γεννήσεις.
Η αποτύπωση της μεταβολής της φυλετικής και εθνοτικής σύνθεσης της Αμερικής παρουσιάζει, ωστόσο, ορισμένες μεθοδολογικές δυσκολίες. Από τη δεκαετία του 1970, ο τρόπος με τον οποίο η Απογραφή των ΗΠΑ (US Census) καταγράφει τη φυλή και την εθνική καταγωγή έχει αλλάξει σημαντικά.
Μόλις από το 2000 και μετά δόθηκε στους πολίτες η δυνατότητα να επιλέγουν περισσότερες από μία φυλετικές κατηγορίες. Μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα, όσοι είχαν μικτή φυλετική καταγωγή ήταν υποχρεωμένοι να δηλώνουν μόνο τη φυλή με την οποία θεωρούσαν ότι ταυτίζονταν περισσότερο.
Η απογραφή του 2030 θα φέρει ακόμη μία σημαντική αλλαγή. Έπειτα από δεκαετίες διεκδικήσεων, τα άτομα με καταγωγή από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική (MENA) θα αποκτήσουν τη δική τους ξεχωριστή εθνοτική κατηγορία, ενώ ο όρος «Λατίνος (Latino)» θα περιλαμβάνεται πλέον ως επιλογή στην ενότητα «φυλή και εθνικότητα».
Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες πλησιάζουν την 250ή επέτειο της ίδρυσής τους, γίνεται ολοένα και πιο εμφανές ότι η δημογραφική εικόνα της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη. Η σύνθεση του αμερικανικού πληθυσμού συνεχίζει να μεταβάλλεται, ενώ η επόμενη απογραφή αναμένεται να αναδείξει νέες αλλαγές που θα αμφισβητήσουν εκ νέου τις παραδοσιακές αντιλήψεις για το ποιοι είναι σήμερα οι Αμερικανοί.
* Η Φαρίντα είναι Αιγυπτιοβρετανίδα φοιτήτρια στο Sciences Po Paris και στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια Μπέρκλεϊ, ενώ κάνει την θερινή πρακτική άσκησή της στο GZERO Media το οποίο δημοσιοποίησε το συγκεκριμένο άρθρο.
