Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν, αλλά το πότε θα υπάρξει ένα «MoU 2»
Οι διαπραγματεύσεις σχετικά με την ερμηνεία του Σημείου 5 του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) ΗΠΑ–Ιράν («το Ιράν θα «λάβει τα καλύτερα δυνατά μέτρα ώστε να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ») έχουν κλιμακωθεί τις τελευταίες ημέρες σε στρατιωτική αντιπαράθεση, αναφέρει σημείωμα της Citi εξετάζοντας τα νέα δεδομένα, αφού η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε, μέσω του Truth Social, την επαναφορά του ιρανικού αποκλεισμού, καθώς και την επιβολή επιβάρυνσης 20% υπέρ των ΗΠΑ για την «ασφάλεια και προστασία» της μεταφοράς όλων των φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, βραχυπρόθεσμα οι πιθανότητες στρατιωτικής κλιμάκωσης στην περιοχή, έχουν αυξηθεί. Ωστόσο, στο βασικό της σενάριο θεωρεί ότι η ένταση δεν θα φτάσει στο σημείο αμοιβαίας καταστροφής ενεργειακών εγκαταστάσεων και κρίσιμων δημόσιων υποδομών.
«Επαναφέρουμε τον ΙΡΑΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ, ο οποίος ονομάζεται έτσι επειδή σταματά μόνο τα ιρανικά πλοία ή τους πελάτες του Ιράν από το να εισέρχονται ή να εξέρχονται», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social. Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι από εδώ και στο εξής γνωστές ως “Ο ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ”», υποστηρίζοντας ότι, για λόγους «δικαιοσύνης», η χώρα θα πρέπει να αποζημιώνεται με ποσοστό 20% επί του συνόλου των φορτίων που μεταφέρονται, για το κόστος παροχής ασφάλειας σε αυτή την ιδιαίτερα ασταθή περιοχή του κόσμου.
Η ανάρτησή του Τραμπ, σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, εφόσον εφαρμοστεί στην πράξη, τότε οι κίνδυνοι στρατιωτικής κλιμάκωσης θα αυξηθούν σημαντικά. Παράλληλα, έχει αυξηθεί και η πιθανότητα το ιρανικό καθεστώς να αποσυρθεί από το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) έως ότου ολοκληρωθούν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Ένα τέτοιο σενάριο πιθανότατα θα οδηγούσε σε υψηλότερες τιμές πετρελαίου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Κλιμάκωση με στόχο την αποκλιμάκωση
«Παρότι αναγνωρίζουμε τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους διαταραχής των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, εξακολουθούμε να θεωρούμε ως βασικό μας σενάριο ότι η τελική έκβαση θα είναι ουσιαστικά η ίδια με πριν: επίτευξη διπλωματικής λύσης, αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ», αναφέρει η Citi. Την τελευταία φορά που η κατάσταση είχε κλιμακωθεί σε σημείο όπου υπήρχε κίνδυνος αμοιβαίας καταστροφής ενεργειακών εγκαταστάσεων και δημόσιων υποδομών, το αποτέλεσμα ήταν η υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης (MoU). «Κατά την άποψή μας, το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν, αλλά πότε θα υπάρξει ένα «MoU 2», αναφέρει η Citi, αναμένοντας στο βασικό της σενάριο, την επιστροφή στη διπλωματία μέσα στις επόμενες 1–2 εβδομάδες, διατηρώντας σε αυτό το στάδιο αμετάβλητες τις προβλέψεις της για τις τιμές του πετρελαίου.
Άφθονα αποθέματα – τουλάχιστον στα χαρτιά
Μία μικρή θετική εξέλιξη είναι ότι υπενθυμίζουμε προηγούμενη ανάλυσή μας, που δημοσιεύθηκε πριν από το Μνημόνιο Κατανόησης του δεύτερου τριμήνου του 2026. Η ανάλυση αυτή έδειχνε ότι θα μπορούσαν να χρειαστούν 9 έως 12 μήνες ώστε τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου να υποχωρήσουν στα επίπεδα της δεκαετίας του 1970. Σήμερα, τα παγκόσμια αποθέματα παραμένουν περίπου 3 δισεκατομμύρια βαρέλια υψηλότερα από εκείνα της δεκαετίας του 1970, αφού ληφθεί υπόψη η διαφορά στη σημερινή παγκόσμια ζήτηση. Οι παγκόσμιες δαπάνες για πετρέλαιο κινούνται περίπου 1% υψηλότερα ως ποσοστό του ΑΕΠ από την αρχή του έτους και αντιστοιχούν σήμερα περίπου στο 3% του παγκόσμιου ΑΕΠ, έναντι περίπου 2% στις αρχές του έτους, αφού είχαν κορυφωθεί κοντά στο 4% του ΑΕΠ κατά τους μήνες Μάρτιο–Απρίλιο. Οι αυξημένες δαπάνες επιφέρουν πάντως ταυτόχρονα και έσοδα για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, αν και συνοδεύονται από χαμηλότερη κατανάλωση.