Τα πρωτογενή πλεονάσματα ήταν το κλειδί για την αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου κατά τρεις βαθμίδες από το 2022, καθώς η χώρα μείωσε το χρέος της ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, σημειώνει η Fitch Ratings.
Ο οίκος αξιολόγησης, τονίζει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα καθίστανται σήμερα ακόμα πιο σημαντικά για τη μείωση των χρεών, καθώς οι παράγοντες που στήριξαν την ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια φθίνουν, ενώ το επίτευγμα της Ελλάδας, της Κύπρου και της Πορτογαλίας δείχνει τον δρόμο και για άλλες υπερχρεωμένες χώρες, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Και στις τρεις χώρες, το χρέος μειώθηκε απότομα από τα υψηλά του 2020, υποχωρώντας πολύ χαμηλότερα από τα προ-πανδημίας επίπεδα, την ώρα που στο σύνολο της Ευρωζώνης επιτεύχθηκε μέτρια μείωση χρεών.
Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας υποχώρησε από περίπου 209% του ΑΕΠ το 2020 στο 146% το 2025, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη απόλυτη μείωση μεταξύ των τριών χωρών, με τον Fitch να προβλέπει περαιτέρω πτώση στο 125% έως το 2029. Παράλληλα, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κατά 22% την περίοδο 2021-2025 έναντι περίπου 13,5% στην ΕΕ, συνέβαλε, σύμφωνα με υπολογισμούς του Fitch, στη μείωση του ελληνικού χρέους κατά 36 ποσοστιαίες μονάδες.
Η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία υιοθέτησαν πάντως πολιτικές που οδήγησαν σε διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα, την ώρα που η Ιταλία έχει καταγράψει μικρά πλεονάσματα από το 2024 και η Ισπανία καθόλου, με αποτέλεσμα μόνο η ανάπτυξη να μην επαρκεί για την μείωση του χρέους τους.
Σήμερα μάλιστα, οι παράγοντες που στήριξαν τις οικονομίες τα τελευταία χρόνια αποδυναμώνονται, καθώς η ανάκαμψη του τουρισμού μετά την πανδημία έχει ολοκληρωθεί, οι ροές του Ταμείου Ανάκαμψης κορυφώνονται εφέτος, ενώ το αρνητικό πραγματικό κόστος αναχρηματοδότησης των χρεών αντιστρέφεται, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων αυξάνουν. Έτσι, τα πρωτογενή πλεονάσματα θα επωμιστούν μεγαλύτερο μέρος του βάρους της απομόχλευσης (του χρέους), την ώρα που η διατήρησή τους γίνεται πιο απαιτητική εν μέσω γήρανσης του πληθυσμού, αυξανόμενων δεσμεύσεων για την άμυνα και φθίνουσας πολιτικής συναίνεσης.